|
|
|
|
|
|
پ/ ئهرێ چێدبیتن ژن ژی نڤێژێ ل سهر مری بكهن؟
پ/ ئایا ژن د شێت نڤێژان بكهتن دهمێ ئاڤا شویلی ژ لهشێ وێ بهێت (إفرازات) ژ ئهگهرێ گهنجینی یێ یان نهخۆشی و ئێشا دهێتن؟ 
ئا: هيَرش كةمال رِيَكانى_شيَلادزىَ
شهممه-03-نیسان(مانگی 4)-2010
پ/ ئهرێ چێدبیتن ژن ژی نڤێژێ ل سهر مری بكهن؟
ب/ شێخ محهممهد متوهلی شهعراوی(1911_1998) (دلوَڤانیاخودێ لێ بیتن):
فهرموودا پێغهمبهرێ مه یێ خوَشتڤی (سلاڤ لێ بن) دبێژیت: (أرجعن مأزورات غیر مأجورات)، كو ژێ دهێته زانین نابیت ژن ل دویڤ كهلهشێ (جهنازه) یێ مڕیرا بچیت، ئهڤجا چاوا دێ چێبیت نڤێژێ ل سهر بكهت!، بهلێ ئێك تشت ههیه ئهو ژی ئهگهر هات و چو ژ نهكێ دهمل دهست (صدفه) جارهكێ بچیته نڤێژا ئهینیێ یان نڤێژا پێدڤی (فهرز) و ل وی دهمیدا دیت موسلمان دێ نڤێژێ ل سهر مری كهن بۆ وێ ههیه نڤێژێ ل سهر بكهت یان نهكهتـ بهلێ نهب وێ مهرهمێ ژ مالا خۆ دهركهڤتبیت تایبهت بوَ نڤێژا ل سهر مری.
پ/ ئهرێ ژن چ بكهت د دهمێ نڤێژێدا ئهگهر زهنكا وێ یان ملێ وێ پاته ل سهر نهمینیتن ب ئهگهرا سهرچوونا جلكێ وێ ل سهر وێ پارچا لهشی، ئایا دروسته بلهز وێ زهنكێ بپارێزیته ڤه و جلكی سهردادهتن یان دێ نڤێژا خۆ دووباره كهتن و سهر ژشونی كهتهڤه؟
ب/ / شێخ محهممهد متوهلی شهعراوی(1911_1998) (دلوَڤانیاخودێ لێ بیتن):
بۆ وێ ههیه ب ئێك لڤین (حهرهكه) یا یلهز وێ پارچێ ب نخێڤیت بهلێ نه ههمی گاڤا كارێ وێ ئهو بیت، چونكی یا باش بۆ وێ ئهوه بهری نڤێژێ بكهت هندهك جلكێت دیتر ل بهربن دبن كراسیدا، دا دهمێ توشی ههوایهكێ دبیت و سهر چونا جلكێت ب سهر ڤه بچیت دایێ بندا بمینیت. ئهڤجا نوكه هندهك ئافرهتان كارهكێ باش كریه ئهو ژی درینا جلكهكێ تایبهت بۆ كرنا نڤێژێ یێ درێژ و فرهه، داكو مژویل نهبیت د نڤێژێدا ب پاراستنا زهنكا خو یان پرچا خۆ یان ههر پارچهكا دیتر، داكو هزرا وێ بمینته ل سهر نڤێژێ و دا ههست ب هندێ بكهت كو یا بهرامبهری خودێ ب رهنگهكێ خۆ شكاندی (خشوغ) پهرستناوی دكهت.
پ/ ئایا ژن د شێت نڤێژان بكهتن دهمێ ئاڤا شویلی ژ لهشێ وێ بهێت (إفرازات) ژ ئهگهرێ گهنجینی یێ یان نهخۆشی و ئێشا دهێتن؟
ب/ / شێخ محهممهد متوهلی شهعراوی(1911_1998) (دلوَڤانیاخودێ لێ بیتن):
دروسته ئافرهت نڤێژێن خۆ بكهت ئهگهر چ چارهسهریێت نوژداری نهبن بۆ ڤێ نهخوشیێ ویا بهردهوام بیت بۆ چارهسهریا نهخوشیێ، بهلێ پێتڤی یه ئهو بۆ ههر نڤێژهكێ دهست ئاڤهكا تایبهت بگریت دهمێ نڤێژێ نێزیك دبیت.
ئانكۆ چێنابیت ئهو دو نڤێژا پێ بكهت، و بۆ زانین دهمێ ئهو دهست ئاڤا خۆ دگریت و نڤێژا خۆ دكهت و دناڤ نڤێژێدا ئهو ئاڤا شویلی ژی بهێته خار نابیت نڤێژێ بهتاڵ بكهت و یا دروسته، بهلێ یا پێتڤی ئهوه بۆ خو هندهك پارچێن پهرۆكی (قماش) یێن پاقژ بكار بینیت دهمێ نڤێژێ دكهت و ب ئانههیا خودێ دێ ژێ هێته قهبویل كرن.
پ/ حوكمێ نڤێژا ئهینیێ بۆ ژنان چی یه؟ و ئهگهر ژنێ نڤێژا خۆ ل رۆژا ئهینی ل مال كر ئایه دێ دو ركعهتا یان ژی چاران كهت؟
ب/ / شێخ محهممهد متوهلی شهعراوی(1911_1998) (دلوَڤانیاخودێ لێ بیتن):
نڤێژا ئهینی یێ نه واحبه ل سهر ژنێ، بهلێ ئهگهر بچیت و بكهت دێ گههیته خێرا خو و نهههوجهیه ئهو بێته مال و نڤێژا نیڤرو بكهتهڤه. بهلێ ئهگهر ل مال بكهت پێتڤی یه ئهو چار ركعهتا یێت نیڤرو بكهت، هندهك ژ زانایان دبێژن نهیا باشه (مكروه)ه دهركهڤتنا ژنا جوان وخوشینك بچیته نڤێژا ئهینیێ ژبهر مهترسی وخراب یێت ل دویڤ دا پهیدادبن.
وهندهكێت دی ژ زانا یان دبێژن نڤێژا ژنێ ل مال گهلهك چێتر و بخێر تره ههرچ نڤێژ بیت بهلێ ئهڤه د هاته گوتن ل وی سهردهمیدا وهختێ كو چ د ناڤبهرا رێزێن نڤێژا ژنا و نڤێژا زهلاماندا نهبوو، بهلێ نوكه گهلهك مزگهفتان جهێ تایبهت هاتینه چێكرن و پاراستن بۆ ژنان، چونكی مافێ وێ یه ئهوژی تشتهكێ ژ ئایینێ خۆ بزانیت بهلێ دگهل نخاڤتن و پاراستنا ئهندامێن لهشێ خۆ ئهوێن پێتڤی بێنه پاراستن، پێغهمبهر (سلاڤ لێ بن) دبێژیت: (لا تمنعوا إماو الله مساجد الله).
پ/ ئهرێ یا دروسته ژن نڤێژێ دگهل ههڤژینێ خۆ پێكڤه بكهن؟
ب/ شێخ محهممهد متوهلی شهعراوی(1911_1998) (دلوَڤانیاخودێ لێ بیتن):
بهلێ دروسته، ب مهرجهكێ ل دویڤ دا بكهتن، چونكی نابیت ژن ببیته پێش نڤێژ (إمامه) ل بهرا زهلامان، بهلێ چێدبیت ب كارێ ئیمامهتیێ رابیت بۆ ژنان، بهلێ دێ ههر د ناڤ رێزا نڤێژ كرنا وادابیت (صف واحد).
پ/ ئهرێ یا دروسته نڤێژا ئافرهتێ ب جل و بهرگێن (رون و ئاشكرا – ملابس شفافه)؟
ب/ / شێخ محهممهد متوهلی شهعراوی(1911_1998)(دلوَڤانیاخودێ لێ بیتن):
ژ مهرجێت نخاڤتن و پاراستنا ژنكێ بۆ كرنا نڤێژێ، پێدڤی یه ئهو جلك نه د تهنك و تهنگ و رون و ئاشكرابن، ب رهنگهكێ وهسا ئهندامێن لهشێ ئافرهتێ د دیار و ئاشكرا بن بهرامبهر چاڤێت مرۆڤان.
|
|
------------------------
www.xezan.org/arts/fiqh/fiqh-2010-04-03-1354.html
